Tết cổ truyền là dịp lễ quan trọng nhất trong năm của nhiều quốc gia Á Đông, trong đó Việt Nam và Trung Quốc là hai nền văn hóa có nhiều điểm giao thoa. Dù cùng đón Tết theo lịch âm và đề cao giá trị gia đình, Tết Việt Nam và Tết Trung Quốc vẫn mang những nét đặc trưng riêng về nguồn gốc, phong tục và không khí lễ hội. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ điểm giống và khác nhau giữa Tết Việt Nam và Tết Trung Quốc một cách hệ thống và dễ hình dung.

I. Nguồn gốc và ý nghĩa của Tết Việt Nam và Tết Trung Quốc

Tết Việt Nam

Tết Việt Nam gắn liền với nền văn minh lúa nước, phản ánh đời sống nông nghiệp lâu đời của người Việt. Đây là dịp mừng năm mới, mừng mùa màng và khởi đầu cho một chu kỳ canh tác mới. Tết cũng là thời điểm con cháu sum họp, bày tỏ lòng hiếu kính với tổ tiên và cầu mong một năm bình an, no đủ.

Tết Trung Quốc

Tết Trung Quốc bắt nguồn từ truyền thuyết Niên thú – sinh vật được cho là mang tai họa vào đầu năm mới. Theo quan niệm dân gian, màu đỏ, ánh sáng và tiếng động lớn có thể xua đuổi Niên thú, từ đó hình thành các phong tục treo đèn lồng đỏ, dán giấy đỏ và đốt pháo. Tết Trung Quốc vì vậy mang ý nghĩa xua đuổi điều xấu, đón phúc lộc và mở đầu cho một năm mới may mắn.

II. Các điểm tương đồng của Tết Việt Nam và Tết Trung Quốc

Tết cổ truyền là dịp lễ quan trọng nhất trong năm của cả Việt Nam và Trung Quốc, gắn liền với giá trị đoàn tụ gia đình và tín ngưỡng dân gian lâu đời. Dù mỗi quốc gia có bản sắc riêng, Tết Việt Nam và Tết Trung Quốc vẫn có nhiều điểm tương đồng về ý nghĩa, màu sắc, phong tục và sinh hoạt văn hóa.

Dưới đây là các điểm tương đồng:

1. Tết là dịp lễ quan trọng nhất trong năm của cả hai dân tộc

• Tết đều được xem là thời điểm khởi đầu năm mới.
• Là dịp nghỉ ngơi sau một năm lao động vất vả.
• Gia đình sum họp, con cháu trở về quê nhà.
• Mang ý nghĩa gắn kết tình thân và cộng đồng.

2. Cùng đón Tết theo lịch âm và thời điểm đầu xuân

• Tết Việt Nam và Trung Quốc đều tính theo âm lịch.
• Diễn ra vào thời điểm chuyển giao giữa năm cũ và năm mới.
• Gắn liền với chu kỳ nông nghiệp và thiên nhiên.
• Mang ý nghĩa cầu mong năm mới thuận lợi, đủ đầy.

3. Màu đỏ – màu sắc chủ đạo trong ngày Tết

• Màu đỏ tượng trưng cho may mắn, sung túc và bình an.
• Trang trí nhà cửa, quần áo, vật dụng Tết đều ưu tiên màu đỏ.
• Thể hiện niềm tin xua đuổi điều xấu, đón điều lành đầu năm.
• Xuất hiện phổ biến ở cả Việt Nam và Trung Quốc.

4. Phong tục lì xì và lời chúc đầu năm mới

• Trẻ em đều được mừng tuổi (lì xì).
• Lì xì đi kèm lời chúc sức khỏe, học giỏi, may mắn.
• Mang ý nghĩa cầu chúc khởi đầu năm mới tốt đẹp.
• Thể hiện sự quan tâm giữa các thế hệ trong gia đình.

5. Bữa cơm sum họp đêm giao thừa và ngày đầu năm

• Bữa cơm Tết mang tính thiêng liêng.
• Là thời khắc đoàn viên của các thành viên trong gia đình.
• Thể hiện lòng biết ơn tổ tiên.
• Đánh dấu thời điểm chuyển giao năm mới.

III. Điểm khác biệt giữa Tết Việt Nam và Tết Trung Quốc

Mặc dù đều là Tết cổ truyền và có nhiều nét tương đồng, Tết Việt Nam và Tết Trung Quốc vẫn mang những điểm khác biệt rõ rệt do nền tảng văn hóa, tín ngưỡng và lối sống riêng của mỗi quốc gia.

1. Khác biệt về tên gọi và thời gian đón Tết

Tại Việt Nam, Tết âm lịch được gọi là Tết Nguyên Đán, thường bắt đầu từ ngày 23 tháng Chạp với lễ tiễn ông Công ông Táo và kéo dài đến khoảng mùng 7 tháng Giêng âm lịch. Trong khi đó, người Trung Quốc gọi Tết âm lịch là Xuân Tiết, thời gian ăn Tết dài hơn, thường bắt đầu từ mùng 8 tháng Chạp và kết thúc vào rằm tháng Giêng.

2. Khác biệt về nguồn gốc và ý nghĩa văn hóa

Tết Việt Nam gắn liền với nền văn minh lúa nước, mang ý nghĩa mừng năm mới, mừng mùa màng và là dịp để con cháu tưởng nhớ, tri ân tổ tiên. Ngược lại, Tết Trung Quốc bắt nguồn từ truyền thuyết Niên thú, nhấn mạnh yếu tố xua đuổi điều xấu và cầu mong may mắn, bình an cho năm mới.

3. Khác biệt trong phong tục, nghi lễ truyền thống

Phong tục Tết ở Việt Nam thiên về yếu tố gia đình và tâm linh như cúng ông Công ông Táo, gói bánh chưng, bánh tét, cúng giao thừa, xông đất và hóa vàng. Trong khi đó, Tết Trung Quốc nổi bật với các hoạt động mang tính lễ hội như treo đèn lồng đỏ, dán chữ “Phúc” ngược, múa lân, múa sư tử và đốt pháo để tạo không khí rộn ràng, cầu phúc lộc đầu năm.

4. Khác biệt trong văn hóa ẩm thực ngày Tết

Ẩm thực Tết Việt Nam mang đậm tính vùng miền, chú trọng sự giản dị và ấm cúng với các món quen thuộc như bánh chưng, bánh tét, thịt kho, canh măng, canh khổ qua. Trong khi đó, ẩm thực Tết Trung Quốc đa dạng về hình thức và ý nghĩa biểu trưng, với các món như bánh Niên cao, sủi cảo, mì sợi dài, vịt quay, tượng trưng cho tài lộc và trường thọ.

5. Khác biệt trong không khí và cách tổ chức Tết

Tết Việt Nam thường mang không khí nhẹ nhàng, ấm áp, đề cao sự đoàn tụ và nghỉ ngơi bên gia đình. Ngược lại, Tết Trung Quốc có quy mô lớn, không khí sôi động, nhiều hoạt động cộng đồng và lễ hội diễn ra liên tục trong suốt thời gian đón Tết.

Tết Việt Nam và Tết Trung Quốc có nhiều điểm tương đồng về ý nghĩa và giá trị tinh thần, nhưng mỗi quốc gia vẫn giữ được bản sắc riêng thông qua phong tục, ẩm thực và cách tổ chức lễ hội. Chính sự giống nhau nhưng không hòa lẫn này đã tạo nên nét độc đáo trong văn hóa Tết của mỗi dân tộc.

Nhân dịp năm mới, QTEDU Quảng Ngãi xin gửi đến quý phụ huynh, học viên và bạn đọc lời chúc sức khỏe, bình an và nhiều may mắn. Chúc bạn một năm mới học tập hiệu quả, công việc hanh thông và luôn giữ được niềm vui trong hành trình khám phá ngôn ngữ, văn hóa Trung Hoa. QTEDU Quảng Ngãi mong sẽ tiếp tục đồng hành cùng bạn trên con đường chinh phục tiếng Trung và mở rộng cơ hội trong tương lai.

Theo dõi thông tin trên các kênh:

Fanpage chính QTEDU Quảng Ngãi: https://www.facebook.com/tiengtrungqteduquangngai

Fanpage du học: https://www.facebook.com/duhoc.qtedu

Website: https://tiengtrungqteduqng.edu.vn/